Kontrole sprzedaży napojów alkoholowych SA

OGÓLNY SCHEMAT PROCEDURY KONTROLI PRZESTRZEGANIA ZASAD I WARUNKÓW KORZYSTANIA Z ZEZWOLEŃ NA SPRZEDAŻ NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE MIEJSKIEJ KRAKÓW

1. Podstawa prawna kontroli.

   1. art. 18 ust. 8 oraz art. 18³ ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
   2. rozdział 5 „Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej” (art. 45 - art. 65) ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
       
2. Zakres podmiotowy kontroli.
   Przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży, na podstawie zezwoleń wydanych przez Prezydenta Miasta Krakowa.
    
3. Zakres przedmiotowy kontroli.
   Przestrzeganie zasad i warunków korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
    
4. Wybór punktów sprzedaży do kontroli.

Od dnia 1 stycznia 2026 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego, kontrole na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przeprowadzane będą zgodnie z planem kontroli po uprzednim dokonaniu okresowej analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej (kontrola planowa).

Analiza obejmować będzie identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych,
w których ryzyko naruszenia przepisów będzie największe. W oparciu o wyniki analizy zostaną określone zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej
z następujących kategorii ryzyka:

• niskie,
• średnie,
• wysokie.

Mając na uwadze powyższe Wydział Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa przedstawia określone zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do konkretnej kategorii ryzyka:

niska kategoria ryzyka:

W wyniku analizy zagadnienia dokonano weryfikacji zasad przypisania danego przedsiębiorcy do grupy niskiego ryzyka. Ustalono, iż do ww. kategorii zaliczeni zostaną przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w stosunku do których:

• została przeprowadzona kontrola w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości,
• nie wpływają do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenia/interwencje/skargi służb mundurowych (m. in. Policja, Straż Miejska), instytucji, mieszkańców oraz turystów w stosunku do danego przedsiębiorcy*,
• nie było prowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

średnia kategoria ryzyka:

W wyniku analizy zagadnienia dokonano weryfikacji zasad przypisania danego przedsiębiorcy do grupy średniego ryzyka. Ustalono, iż do ww. kategorii zaliczeni zostaną przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w stosunku do których:

• nie została przeprowadzona kontrola w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
• nie wpływają do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenia/interwencje/skargi służb mundurowych (m. in. Policja, Straż Miejska), instytucji, mieszkańców oraz turystów w stosunku do danego przedsiębiorcy*,
• nie było prowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

wysoka kategoria ryzyka:

W wyniku analizy zagadnienia dokonano weryfikacji zasad przypisania danego przedsiębiorcy do grupy wysokiego ryzyka. Ustalono, iż do ww. kategorii zaliczeni zostaną przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w stosunku do których:

• wpłynęły do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenia/interwencje/skargi służb mundurowych
• (m. in. Policja, Straż Miejska), instytucji, mieszkańców oraz turystów w stosunku do danego przedsiębiorcy*, toczyło się (toczy się) postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

*Powyższe zgłoszenia mogą dotyczyć m. in sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim albo osobom nietrzeźwym; zakłócenia porządku publicznego po spożyciu alkoholu zakupionego u danego przedsiębiorcy, spożywania napojów alkoholowych poza miejscami do tego wyznaczonymi (np. przed sklepem albo lokalem gastronomicznym).

5. Częstotliwość kontroli

Pracownicy Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa mogą przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z kategorii ryzyka, w przypadku:

1) niskiego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;

2) średniego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 3 lat;

3) wysokiego ryzyka – tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.

Przy planowaniu kontroli uwzględnia się równocześnie zapis art. 58 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym nie przeprowadza się kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ – z określonymi w ustawie odstępstwami (art. 58 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców).

6. Zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli.

Organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Wzór zawiadomienia stanowi załącznik nr 1 do niniejszej procedury. Zawiadomieniu nadawany jest numer wynikający z rejestru kontroli. Zawiadomienie wysyłane jest do przedsiębiorcy na adres skrzynki e-doręczeń, a w przypadku braku adresu skrzynki
do e-doręczeń, listem poleconym. Data odbioru zawiadomienia przez przedsiębiorcę jest ustalana na podstawie odpowiednio: informacji uzyskiwanych od kwalifikowanego dostawcy rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo wynikających z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Poczty Polskiej.

W przypadku zezwoleń jednorazowych informacja o zamiarze podjęcia kontroli przez organ zamieszczona jest w treści zezwolenia. Za datę odbioru przez przedsiębiorcę zawiadomienia o kontroli przyjmuje się datę odbioru zezwolenia.

7. Sposób ustalenia terminu kontroli.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.
 

8. Osoby przeprowadzające kontrolę.
   • upoważnieni pracownicy Samodzielnych Stanowisk ds. Kontroli w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa (w skład zespołu kontrolującego wchodzą minimum 2 osoby),
   • w razie potrzeby, w asyście funkcjonariuszy Policji lub Straży Miejskiej.
      
9. Przygotowanie upoważnień do przeprowadzenia kontroli.

   Kontrole przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeprowadzane są na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa. Wzór upoważnienia stanowi załącznik numer 2 do niniejszej procedury.

   Numer upoważnienia jest tożsamy z numerem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w danym punkcie sprzedaży napojów alkoholowych, a w przypadku zezwoleń jednorazowych nr upoważnienia jest tożsamy z nr protokołu kontroli.
    
10. Termin i czas trwania kontroli.
    Termin kontroli i czas jej trwania są wskazane w treści upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa do przeprowadzenia kontroli. Kontrola dokonywana jest w godzinach działania kontrolowanej placówki, a w przypadku zezwoleń jednorazowych w czasie trwania imprezy.
     
11. Miejsce przeprowadzenia kontroli.
    Zgodnie z art. 51 ustawy Prawo przedsiębiorców kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej. Za zgodą lub na wniosek przedsiębiorcy kontrolę przeprowadza się w miejscu przechowywania dokumentacji, w tym ksiąg podatkowych, innym niż siedziba lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub w siedzibie organu kontroli.
     
12. Przebieg kontroli.
    Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół, którego wzór stanowi załącznik numer 3 do niniejszej procedury.

1) po przybyciu na miejsce kontroli zespół kontrolujący okazuje przedsiębiorcy lub osobie upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli swoje legitymacje służbowe oraz upoważnienie Prezydenta Miasta Krakowa do przeprowadzenia kontroli. W razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy, która może być uznana za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.

2) podczas kontroli przedsiębiorca zobowiązany jest do okazania zespołowi kontrolującemu:

• książki kontroli, o której mowa w art. 57 ustawy Prawo przedsiębiorców, albo kopii odpowiednich jej fragmentów lub wydruków z systemów informatycznego, w którym prowadzona jest książka kontroli, poświadczonych przez siebie za zgodność z wpisem z kontroli; w przypadku, gdy okazanie książki kontroli jest niemożliwe, przedsiębiorca zostanie zobowiązany do okazania jej w wyznaczonym terminie w siedzibie organu kontroli,
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży wraz z dokumentem potwierdzającym fakt uiszczenia opłaty za korzystanie z tych zezwoleń,
• dokumentu potwierdzającego fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych,
• faktur potwierdzających miejsce zakupu napojów alkoholowych.

Trzy ostatnie dokumenty mają potwierdzić spełnianie przez przedsiębiorcę warunków sprzedaży napojów alkoholowych wynikających z art. 18 ust. 7 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

13. Protokół z kontroli.

Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół, którego wzór stanowi załącznik numer 3 do niniejszej procedury.

• protokół powinien odzwierciedlać stan faktyczny. Zamieszcza się w nim zalecenia pokontrolne i wyznacza termin do usunięcia stwierdzonych uchybień oraz inne ustalenia i informacje,
• do protokołu może być załączona dokumentacja fotograficzna sporządzona przez osoby kontrolujące podczas kontroli. Fakt ten odnotowuje się w protokole.
• protokół podpisują członkowie zespołu kontrolującego oraz osoba biorącą udział w kontroli ze strony przedsiębiorcy,
• w przypadku odmowy podpisania przez przedsiębiorcę protokołu, fakt ten odnotowuje się w protokole z podaniem przyczyny odmowy podpisu,
• protokół sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach (oryginał dla organu kontrolującego, kopia dla przedsiębiorcy.

14. Prawa kontrolowanego.
    Kontrolowanemu przedsiębiorcy przysługuje prawo do:
    • zapoznania się z legitymacją służbową kontrolującego,
    • otrzymania jednego egzemplarza upoważnienia do przeprowadzenia kontroli,
    • czynnego udziału w postępowaniu, w tym obecności przy czynnościach kontrolnych (osobistej lub za pośrednictwem osoby pisemnie upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności),
    • składania w toku postępowania wniosków dowodowych,
    • przeglądania dokumentów sporządzonych w trakcie kontroli oraz robienia z nich notatek i odpisów,
    • zapoznania się z zebranymi materiałami dowodowymi (w tym z protokołem
    • z kontroli) i wypowiedzenia się co do nich przed przedstawieniem protokołu kontroli do podpisu lub wydaniem decyzji, wniesienia uwag bezpośrednio do protokołu kontroli lub na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia tego protokołu do podpisania,
    • wniesienia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem przepisów dot. zasad i trybu przeprowadzania kontroli,
    • dochodzenia odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek przeprowadzenia czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej.
       
15. Obowiązki kontrolowanego.

Kontrolowany przedsiębiorca jest obowiązany do:

1.pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności,

2. prowadzenia i przechowywania w swojej siedzibie książki kontroli oraz upoważnień do przeprowadzania kontroli i protokołów kontroli, a także udostępniania ich na żądanie organu kontroli (książka kontroli może być prowadzona w formie elektronicznej lub zbioru dokumentów),

3. umożliwienia pracownikom Wydziału Spraw Administracyjnych UMK dokonania czynności kontrolnych, a w szczególności:

• badania akt, dokumentów, ewidencji i informacji w zakresie objętym kontrolą,
• dokonywania oględzin terenów, obiektów, pomieszczeń i innych rzeczy
• w zakresie objętym kontrolą,
• badania przebiegu określonych czynności,
• przesłuchania przez ww. pracowników osób w charakterze strony, świadka lub biegłego, jeżeli jest to niezbędne dla wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy,
• zabezpieczenia dowodów i produktów,
• sprawdzenia rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu produktu lub usługi.

4. niezwłocznego usunięcia na żądanie kontrolujących uchybień porządkowych i organizacyjnych,

5. udzielania na żądanie kontrolującego w wyznaczonym terminie pisemnych i ustnych wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli,

6. umożliwienia kontrolującym wstępu oraz poruszania się w obiektach, pomieszczeniach i na terenie jednostki kontrolowanej za okazaniem legitymacji służbowej, bez obowiązku uzyskania przepustki przewidzianej w regulaminie wewnętrznym oraz bez przeprowadzenia rewizji osobistej inspektora,

7. natychmiastowego wykonania decyzji wydanych przez kontrolujących w toku kontroli,

8. poinformowania organu kontrolnego w wyznaczonym terminie o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych,

9. udzielania wszelkich wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli,

10. udostępniania dokumentów w celu sporządzenia kopii i potwierdzenia zgodności kopii z oryginałem,

11. dokonywania w książce kontroli wpisu informującego o wykonaniu zaleceń pokontrolnych bądź wpisu o ich uchyleniu przez organ kontroli lub jego organ nadrzędny albo sąd administracyjny.

  16. Rejestr kontroli.

• pracownicy Samodzielnych Stanowisk ds. Kontroli w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa prowadzą rejestr kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
• z rejestru kontroli wynikają m.in. następujące informacje: adres punktu sprzedaży, datę rozpoczęcia kontroli, datę zakończenia kontroli, rodzaj punktu sprzedaży,
• za datę rozpoczęcia kontroli w rejestrze kontroli przyjmuje się datę zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli,
• za datę zakończenia kontroli w rejestrze kontroli przyjmuje się datę podpisania protokołu.

W sprawach nieuregulowanych powyżej zastosowanie mają przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.

Wyniki kontroli przeprowadzonych w 2025 r.:

• przeprowadzono 135 kontroli,
• w wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości skutkujących wszczęciem postępowania o cofnięcie zezwolenia - stwierdzono jedynie uchybienia o charakterze porządkowym (brak stosownych wywieszek: o szkodliwości alkoholu, konieczności konsumpcji napojów alkoholowych wyłącznie na oznakowanym terenie przeznaczonym pod imprezę; brak książki kontroli, itp.).

załącznik nr 1 - zawiadomienie o wszczęciu kontroli

załącznik nr 2 - upoważnienie do kontroli zezwoleń jednorazowych

załącznik nr 2 - upoważnienie do kontroli zezwoleń stałych

załącznik nr 3 - protokół z kontroli zezwoleń jednorazowych

załącznik nr 3 - protokół z kontroli zezwoleń stałych