Kontrole sprzedaży napojów alkoholowych SA
OGÓLNY SCHEMAT PROCEDURY KONTROLI PRZESTRZEGANIA ZASAD I WARUNKÓW KORZYSTANIA Z ZEZWOLEŃ NA SPRZEDAŻ NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE MIEJSKIEJ KRAKÓW
-
Podstawa prawna kontroli.
- art. 18 ust. 8 oraz art. 183 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
- rozdział 5 „Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej” (art. 45 - art. 65) ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
- Zakres podmiotowy kontroli.
Przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży, na podstawie zezwoleń wydanych przez Prezydenta Miasta Krakowa.
- Zakres przedmiotowy kontroli.
Przestrzeganie zasad i warunków korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
- Wybór punktów sprzedaży do kontroli.
Od dnia 1 stycznia 2026 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego, kontrole na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przeprowadzane będą zgodnie z planem kontroli po uprzednim dokonaniu okresowej analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej (kontrola planowa).
Analiza obejmować będzie identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych,
w których ryzyko naruszenia przepisów będzie największe. W oparciu o wyniki analizy zostaną określone zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej
z następujących kategorii ryzyka:
- niskie,
- średnie,
- wysokie.
Mając na uwadze powyższe Wydział Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa przedstawia określone zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do konkretnej kategorii ryzyka:
niska kategoria ryzyka:
W wyniku analizy zagadnienia dokonano weryfikacji zasad przypisania danego przedsiębiorcy do grupy niskiego ryzyka. Ustalono, iż do ww. kategorii zaliczeni zostaną przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w stosunku do których:
- została przeprowadzona kontrola w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości,
- nie wpływają do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenia/interwencje/skargi służb mundurowych (m. in. Policja, Straż Miejska), instytucji, mieszkańców oraz turystów w stosunku do danego przedsiębiorcy*,
- nie było prowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
średnia kategoria ryzyka:
W wyniku analizy zagadnienia dokonano weryfikacji zasad przypisania danego przedsiębiorcy do grupy średniego ryzyka. Ustalono, iż do ww. kategorii zaliczeni zostaną przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w stosunku do których:
- nie została przeprowadzona kontrola w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
- nie wpływają do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenia/interwencje/skargi służb mundurowych (m. in. Policja, Straż Miejska), instytucji, mieszkańców oraz turystów w stosunku do danego przedsiębiorcy*,
- nie było prowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
wysoka kategoria ryzyka:
W wyniku analizy zagadnienia dokonano weryfikacji zasad przypisania danego przedsiębiorcy do grupy wysokiego ryzyka. Ustalono, iż do ww. kategorii zaliczeni zostaną przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, w stosunku do których:
- wpłynęły do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenia/interwencje/skargi służb mundurowych
- (m. in. Policja, Straż Miejska), instytucji, mieszkańców oraz turystów w stosunku do danego przedsiębiorcy*, toczyło się (toczy się) postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
*Powyższe zgłoszenia mogą dotyczyć m. in sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim albo osobom nietrzeźwym; zakłócenia porządku publicznego po spożyciu alkoholu zakupionego u danego przedsiębiorcy, spożywania napojów alkoholowych poza miejscami do tego wyznaczonymi (np. przed sklepem albo lokalem gastronomicznym).
- Częstotliwość kontroli
Pracownicy Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa mogą przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z kategorii ryzyka, w przypadku:
1) niskiego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;
2) średniego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 3 lat;
3) wysokiego ryzyka – tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.
Przy planowaniu kontroli uwzględnia się równocześnie zapis art. 58 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym nie przeprowadza się kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ – z określonymi w ustawie odstępstwami (art. 58 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców).
- Zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli.
Organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Wzór zawiadomienia stanowi załącznik nr 1 do niniejszej procedury. Zawiadomieniu nadawany jest numer wynikający z rejestru kontroli. Zawiadomienie wysyłane jest do przedsiębiorcy na adres skrzynki e-doręczeń, a w przypadku braku adresu skrzynki
do e-doręczeń, listem poleconym. Data odbioru zawiadomienia przez przedsiębiorcę jest ustalana na podstawie odpowiednio: informacji uzyskiwanych od kwalifikowanego dostawcy rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo wynikających z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Poczty Polskiej.
W przypadku zezwoleń jednorazowych informacja o zamiarze podjęcia kontroli przez organ zamieszczona jest w treści zezwolenia. Za datę odbioru przez przedsiębiorcę zawiadomienia o kontroli przyjmuje się datę odbioru zezwolenia.
- Sposób ustalenia terminu kontroli.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.
- Osoby przeprowadzające kontrolę.
- upoważnieni pracownicy Samodzielnych Stanowisk ds. Kontroli w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa (w skład zespołu kontrolującego wchodzą minimum 2 osoby),
- w razie potrzeby, w asyście funkcjonariuszy Policji lub Straży Miejskiej.
- Przygotowanie upoważnień do przeprowadzenia kontroli.
Kontrole przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeprowadzane są na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa. Wzór upoważnienia stanowi załącznik numer 2 do niniejszej procedury.
Numer upoważnienia jest tożsamy z numerem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w danym punkcie sprzedaży napojów alkoholowych, a w przypadku zezwoleń jednorazowych nr upoważnienia jest tożsamy z nr protokołu kontroli.
- Termin i czas trwania kontroli.
Termin kontroli i czas jej trwania są wskazane w treści upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa do przeprowadzenia kontroli. Kontrola dokonywana jest w godzinach działania kontrolowanej placówki, a w przypadku zezwoleń jednorazowych w czasie trwania imprezy.
- Miejsce przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z art. 51 ustawy Prawo przedsiębiorców kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej. Za zgodą lub na wniosek przedsiębiorcy kontrolę przeprowadza się w miejscu przechowywania dokumentacji, w tym ksiąg podatkowych, innym niż siedziba lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub w siedzibie organu kontroli.
- Przebieg kontroli.
Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół, którego wzór stanowi załącznik numer 3 do niniejszej procedury.
1) po przybyciu na miejsce kontroli zespół kontrolujący okazuje przedsiębiorcy lub osobie upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli swoje legitymacje służbowe oraz upoważnienie Prezydenta Miasta Krakowa do przeprowadzenia kontroli. W razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy, która może być uznana za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.
2) podczas kontroli przedsiębiorca zobowiązany jest do okazania zespołowi kontrolującemu:
- książki kontroli, o której mowa w art. 57 ustawy Prawo przedsiębiorców, albo kopii odpowiednich jej fragmentów lub wydruków z systemów informatycznego, w którym prowadzona jest książka kontroli, poświadczonych przez siebie za zgodność z wpisem z kontroli; w przypadku, gdy okazanie książki kontroli jest niemożliwe, przedsiębiorca zostanie zobowiązany do okazania jej w wyznaczonym terminie w siedzibie organu kontroli,
- zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży wraz z dokumentem potwierdzającym fakt uiszczenia opłaty za korzystanie z tych zezwoleń,
- dokumentu potwierdzającego fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych,
- faktur potwierdzających miejsce zakupu napojów alkoholowych.
Trzy ostatnie dokumenty mają potwierdzić spełnianie przez przedsiębiorcę warunków sprzedaży napojów alkoholowych wynikających z art. 18 ust. 7 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
- Protokół z kontroli.
Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół, którego wzór stanowi załącznik numer 3 do niniejszej procedury.
- protokół powinien odzwierciedlać stan faktyczny. Zamieszcza się w nim zalecenia pokontrolne i wyznacza termin do usunięcia stwierdzonych uchybień oraz inne ustalenia i informacje,
- do protokołu może być załączona dokumentacja fotograficzna sporządzona przez osoby kontrolujące podczas kontroli. Fakt ten odnotowuje się w protokole.
- protokół podpisują członkowie zespołu kontrolującego oraz osoba biorącą udział w kontroli ze strony przedsiębiorcy,
- w przypadku odmowy podpisania przez przedsiębiorcę protokołu, fakt ten odnotowuje się w protokole z podaniem przyczyny odmowy podpisu,
- protokół sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach (oryginał dla organu kontrolującego, kopia dla przedsiębiorcy.
- Prawa kontrolowanego.
Kontrolowanemu przedsiębiorcy przysługuje prawo do:
- zapoznania się z legitymacją służbową kontrolującego,
- otrzymania jednego egzemplarza upoważnienia do przeprowadzenia kontroli,
- czynnego udziału w postępowaniu, w tym obecności przy czynnościach kontrolnych (osobistej lub za pośrednictwem osoby pisemnie upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności),
- składania w toku postępowania wniosków dowodowych,
- przeglądania dokumentów sporządzonych w trakcie kontroli oraz robienia z nich notatek i odpisów,
- zapoznania się z zebranymi materiałami dowodowymi (w tym z protokołem
- z kontroli) i wypowiedzenia się co do nich przed przedstawieniem protokołu kontroli do podpisu lub wydaniem decyzji, wniesienia uwag bezpośrednio do protokołu kontroli lub na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia tego protokołu do podpisania,
- wniesienia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem przepisów dot. zasad i trybu przeprowadzania kontroli,
- dochodzenia odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek przeprowadzenia czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej.
- Obowiązki kontrolowanego.
Kontrolowany przedsiębiorca jest obowiązany do:
- pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności,
- prowadzenia i przechowywania w swojej siedzibie książki kontroli oraz upoważnień do przeprowadzania kontroli i protokołów kontroli, a także udostępniania ich na żądanie organu kontroli (książka kontroli może być prowadzona w formie elektronicznej lub zbioru dokumentów),
- umożliwienia pracownikom Wydziału Spraw Administracyjnych UMK dokonania czynności kontrolnych, a w szczególności:
- badania akt, dokumentów, ewidencji i informacji w zakresie objętym kontrolą,
- dokonywania oględzin terenów, obiektów, pomieszczeń i innych rzeczy
- w zakresie objętym kontrolą,
- badania przebiegu określonych czynności,
- przesłuchania przez ww. pracowników osób w charakterze strony, świadka lub biegłego, jeżeli jest to niezbędne dla wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy,
- zabezpieczenia dowodów i produktów,
- sprawdzenia rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu produktu lub usługi.
- niezwłocznego usunięcia na żądanie kontrolujących uchybień porządkowych i organizacyjnych,
- udzielania na żądanie kontrolującego w wyznaczonym terminie pisemnych i ustnych wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli,
- umożliwienia kontrolującym wstępu oraz poruszania się w obiektach, pomieszczeniach i na terenie jednostki kontrolowanej za okazaniem legitymacji służbowej, bez obowiązku uzyskania przepustki przewidzianej w regulaminie wewnętrznym oraz bez przeprowadzenia rewizji osobistej inspektora,
- natychmiastowego wykonania decyzji wydanych przez kontrolujących w toku kontroli,
- poinformowania organu kontrolnego w wyznaczonym terminie o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych,
- udzielania wszelkich wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli,
- udostępniania dokumentów w celu sporządzenia kopii i potwierdzenia zgodności kopii z oryginałem,
- dokonywania w książce kontroli wpisu informującego o wykonaniu zaleceń pokontrolnych bądź wpisu o ich uchyleniu przez organ kontroli lub jego organ nadrzędny albo sąd administracyjny.
16. Rejestr kontroli.
- pracownicy Samodzielnych Stanowisk ds. Kontroli w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa prowadzą rejestr kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych,
- z rejestru kontroli wynikają m.in. następujące informacje: adres punktu sprzedaży, datę rozpoczęcia kontroli, datę zakończenia kontroli, rodzaj punktu sprzedaży,
- za datę rozpoczęcia kontroli w rejestrze kontroli przyjmuje się datę zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli,
- za datę zakończenia kontroli w rejestrze kontroli przyjmuje się datę podpisania protokołu.
W sprawach nieuregulowanych powyżej zastosowanie mają przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
Wyniki kontroli przeprowadzonych w 2025 r.:
- przeprowadzono 140 kontroli,
- w wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości skutkujących wszczęciem postępowania o cofnięcie zezwolenia - stwierdzono jedynie uchybienia o charakterze porządkowym (brak stosownych wywieszek: o szkodliwości alkoholu, konieczności konsumpcji napojów alkoholowych wyłącznie na oznakowanym terenie przeznaczonym pod imprezę; brak książki kontroli, itp.).
załącznik nr 1 - zawiadomienie o wszczęciu kontroli
załącznik nr 2 - upoważnienie do kontroli zezwoleń jednorazowych
załącznik nr 2 - upoważnienie do kontroli zezwoleń stałych
załącznik nr 3 - protokół z kontroli zezwoleń jednorazowych
załącznik nr 3 - protokół z kontroli zezwoleń stałych
upoważnienie - WZÓR
Metka:
Osoba odpowiedzialna:
TOMASZ POPIOŁEK - DYREKTOR WYDZIAŁU
Osoba publikująca:
JOLANTA ŁABĘDŹ
Data wytworzenia:
2009-06-23
Data publikacji:
2009-06-25
Data aktualizacji:
2026-03-13