czcionka:
kontrast:
W ostatnich latach w największych miastach Polski znacznie pogłębił się kryzys mieszkaniowy (rośnie między innymi liczba osób, których nie stać na kredyt, a osiągają zbyt wysokie dochody, by starać się o najem mieszkania komunalnego). Odpowiedzią na ten kryzys w Krakowie będzie nowa strategia mieszkaniowa, oparta przede wszystkim na programie budowy mieszkań społecznych, remoncie pustostanów i budowie akademików ze wsparciem rządowym.
Wspólnie z Ministerstwem Nauki i uczelniami wybudujemy nowe akademiki. Budowa akademików przyczyni się również do zrównoważonego rozwoju miast, zmniejszając presję na lokalny rynek nieruchomości mieszkaniowych.
Stopień realizacji zadania: 2/5
W odniesieniu do zadania Z-PMK 11.5, dotyczącego budowy nowych akademików, należy zwrócić uwagę na obowiązujący stan prawny. Zgodnie z ustawowym podziałem kompetencji, jednostki samorządu terytorialnego, w tym miasto, nie są uprawnione do samodzielnej realizacji inwestycji w zakresie budowy akademików, ponieważ jest to zadanie własne uczelni wyższych. Miasto nie ma podstaw prawnych, by przejmować tę funkcję, nawet przy rosnącym zapotrzebowaniu na bazę mieszkaniową dla studentów, szczególnie w ośrodkach akademickich takich jak Kraków, gdzie koszt życia i najmu jest wyjątkowo wysoki.
Jednakże możliwe są formy pośredniego zaangażowania miasta w realizację tego celu, m.in. poprzez współpracę z uczelniami lub inwestorami prywatnymi w formule konsorcjów, czy też udostępnianie zasobów lokalowych (istniejących bądź nabywanych w ramach miejskich inwestycji). Dodatkowo, w ramach miejskiej polityki lokalowej warto rozważyć wprowadzenie mechanizmów preferencyjnego najmu lokali dla studentów, np. poprzez przeznaczenie określonego procenta mieszkań z programów takich jak Zintegrowane Plany Inwestycyjne (ZPI).
Z punktu widzenia realizacji celu publicznego, czyli poprawy dostępności zakwaterowania dla studentów, rekomenduje się zainicjowanie dyskusji nad zasadnością i kierunkiem ewentualnego zaangażowania miasta w ten obszar. Konieczne jest przy tym rozważenie, czy temat ten powinien być rozwijany w ramach ZPI, czy też ująć go w osobnym, dedykowanym programie wsparcia mieszkaniowego dla środowiska akademickiego.
Aktualnie prowadzone są analizy dotyczące możliwości realizacji postulatu z uwzględnieniem istniejącej infrastruktury mieszkaniowej oraz rzeczywistego zapotrzebowania środowiska naukowo-akademickiego.
W przypadku uznania potrzeby dalszego rozwijania działań w tym obszarze, temat ten może zostać ujęty w ramach istniejących instrumentów polityki miejskiej lub – alternatywnie – stać się przedmiotem odrębnego, dedykowanego programu wsparcia o charakterze strategicznym.
Znaczną część odzyskiwanych mieszkań przeznaczymy na mieszkania socjalne. Źródłem finansowania remontów pustostanów jest budżet miasta oraz, w jak największym stopniu, źródła zewnętrzne, w tym Fundusz Dopłat Banku Gospodarki Krajowej. Powinny być stosowane wypracowane standardy remontu pustostanu tak, aby każdy wiedział, z czym może się spotkać.
Stopień realizacji zadania: 4/5
Remonty pustostanów lokali mieszkalnych są jednym z priorytetów w zakresie polityki mieszkaniowej Gminy Miejskiej Kraków oraz głównym źródłem pozyskiwania lokali celem zwiększenia dostępności mieszkań dla osób potrzebujących. Rok 2024 r. był rekordowy pod względem zarówno ilości jak i kwoty przewidzianej na remonty pustostanów. W roku 2024 r. zostało przygotowanych do zasiedlenia 402 mieszkania, co stanowi wzrost w porównaniu z rokiem 2023 r. o ponad 20 proc. Realizacja remontów pustostanów na takim poziomie jest wypełnieniem postulatu wskazującego na potrzebę rozszerzenia programu remontów mieszkań do 2000 w kadencji, a więc właśnie 400 rocznie. W 2025 r. został utrzymany przedmiotowy poziom i również ponad 400 mieszkań zostało przygotowanych do zamieszkania dla nowych lokatorów.
Kraków powinien kontynuować budowę mieszkań czynszowych w ramach Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej.
Stopień realizacji zadania: 2/5
2 lipca 2025 r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę Nr XXXIII/649/25 w sprawie wniesienia wkładu niepienięźnego (aportu) w postaci prawa własności nieruchomości Gminy Miejskiej Kraków do KZN SIM Ziemia Krakowska sp. z o.o. z siedzibą w Skale (KRS:0001090812) Trwają prace projektowe i przygotowawcze gruntu przy ul. Padniewskiego, gdzie w ramach Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej KZN SIM Ziemia Krakowska powstanie ok. 120 mieszkań o preferencyjnym czynszu. Miasto rozważa także kolejne inwestycje w tej formule poprzez m.in. utworzenie nowej jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w formule społecznej inicjatywy mieszkaniowej.
3 grudnia 2025 r. odbyło się pierwsze czytanie projektu uchwały w sprawie utworzenia tejże spółki. Drugie czytanie i podjęcie uchwały zaplanowano na sesji Rady Miasta Krakowa 17 grudnia 2025 r.
Społeczna Agencja Najmu jest istniejącą w wielu krajach Europy instytucją, tzw. mieszkań subsydiowanych, gdzie właściciel wynajmuje tej instytucji (związanej z samorządem) mieszkania na dłuższy czas po niższym niż rynkowy czynsz, a instytucja odnajmuje je zgłaszającym się mieszkańcom. Jest to rozwiązanie pośrednie pomiędzy mieszkaniami czynszowymi, Społeczną Inicjatywą Mieszkaniową, a komercyjnymi.
Stopień realizacji zadania: 5/5
Miasto przeprowadziło otwarty konkurs ofert na operatora Społecznej Agencji Najmu, w rezultacie którego wyłoniono Fundację Internationaler Bund Polska z siedzibą w Krakowie. W październiku 2025 r. zakończono prace adaptacyjne i remontowe. Zawarto 8 umów dzierżawy lokali między Fundacją a ZBK, planowane jest kolejnych 10 umów. W listopadzie podpisano 4 z 5 umów z wykonawca na podstawowe wyposażenie lokali. Trwa nabór wniosków do projektu Fundacji Internationaler Bund Polska – do 30 listopada 2025 r. wpłynęło 176 wniosków, z czego 168 rozpatrzono, a 68 uzyskało pozytywną opinię. Finalizowane są prace związane z ogłoszeniem zamówienia na usługę aktywnej integracji zawodowej, zgodnie z zasadą konkurencyjności i umową z Gminą Miejską Kraków.
Szerokie doświadczenia organizacji pozarządowych wskazują, że mieszkańcy potrzebują pomocy w kontaktach ze służbami miejskimi, a szczególnie z podmiotami komercyjnymi i prywatnymi. Część usług w tym zakresie wykonują organizacje pozarządowe, ale wydaje się coraz bardziej potrzebne posiadanie takiego rzecznika w ramach struktur UMK. W niektórych samorządach są takie stanowiska i warto to wykorzystać w Krakowie.
Stopień realizacji zadania: 3/5
Osoba na tym stanowisku będzie zajmowała się m.in. wsparciem dla mieszkańców w zakresie informacyjnym związanym z pomocą w sprawach dot. lokali, podejmowaniem działań i inicjatyw w zakresie ochrony praw lokatorów na terenie Krakowa oraz współpracą z innymi instytucjami, w tym z organizacjami pozarządowymi, jednostkami administracji publicznej w celu realizacji projektów mieszkaniowych.
Przeprowadzony nabór na stanowisko rzecznika zakończył się i nie pozwolił na wyłonienie osoby Rzecznika Praw Lokatorów, w związku z czym planowane jest jego powtórzenie. Ponowny wniosek o przeprowadzenie procedury naboru na stanowisko Rzecznika Praw Lokatorów pozostaje na etapie przygotowania. Złożenie skorygowanego wniosku jest planowane w pierwszym lub w drugim kwartale 2026 r.
W wielu miastach Polski obowiązuje bardzo czytelny i transparentny system naliczania koniecznych dla dewelopera wydatków inwestycyjnych, związanych z infrastrukturą i z daną inwestycją. Stosuje się czytelną zasadę „cennika” za ilość metrów kwadratowych powierzchni użytkowej mieszkania. Powoduje to, że i miasto i inwestor wiedzą, czego mogą się spodziewać, a strony generalnie chwalą sobie czytelny system. Kraków powinien stworzyć taki system.
Stopień realizacji zadania: 5/5
Od końca 2024 r. obowiązuje Zarządzenie Prezydent Miasta Krakowa, które określa zasady współpracy z inwestorami prywatnymi przy budowie i przebudowie dróg publicznych. Wprowadzone regulacje ustanawiają tzw. „cennik” dla inwestorów i obligują ich do współfinansowania potrzebnej infrastruktury miejskiej. Rozwiązanie to jest przejrzyste i transparentne.
Coraz częściej spotykamy się z osobami starszymi, które mieszkają samotnie i wymagają pomocy. Przykładowym rozwiązaniem jest miejski program „Mieszkania dla Seniora”. Mieszkania mogłyby zostać zorganizowane w formie małych apartamentów wyposażonych we wspólny pokój dla obsługi medycznej i lekarzy. W organizację czasu wolnego dla seniorów zaangażujemy młodzież i wolontariuszy.
Stopień realizacji zadania: 2/5
Seniorzy w trudnej sytuacji życiowej obejmowani są wsparciem w ramach prowadzonych mieszkań wspomaganych oraz domów pomocy społecznej. Funkcjonuje 5 mieszkań wspomaganych dla osób w podeszłym wieku, dysponujących 28 miejscami – do listopada 2025 r. ze wsparcia skorzystały narastająco 33 osoby. Funkcjonuje 11 domów pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych oraz osób w podeszłym wieku dysponujących 1103 miejscami – do listopada 2025 r. ze wsparcia skorzystało narastająco 1330 osób. Realizacja pilotażowego programu skierowanego do seniorów będzie zależna od weryfikacji zapotrzebowania w tym obszarze i zaplanowania środków na ten cel. Przygotowywany jest projekt uchwały ws. zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu GMK oraz tymczasowych pomieszczeń, zakładający projekt „Mieszkanie dla Seniora”.